TEMEL ANLAMI:

* Her çeşit kapalılığı ve sıkıntıyı açıp, rahatlık ve genişlik veren.

* “Kullarına rızk ve rahmet kapılarını açan, onların iş ve girişimlerinin önündeki bütün engelleri kaldıran, insanların gerçeği görebilmeleri için kalp ve basiretlerini örten perdeleri kaldıran.”(Hattabi)

* “Yardımıyla her kapalı şeyin açıldığı ve hidayetiyle her sorunun çözüldüğü isimdir. Bazen ülkeleri düşmanların ellerinden çıkarıp peygamberleri için fetheder ve: ‘Doğrusu Biz sana apaçık bir fetih verdik’ (48/Fetih:1) der. Bazen de velilerin kalplerinden perdeyi kaldırıp, yüceliğinin iklimine ve azametinin güzelliğine giden kapıları onlar için açar ve: ‘ALLAH, insanlara bir rahmet açtı mı, onu engelleyecek olmaz. O’nun engellediğini de salacak yoktur.” (35/Fatır:2) der. Gayb ve rızk anahtarlarını elinde bulunduran ALLAH, elbette Fettah olmaya layıktır.”(Gazali)

TEMEL ANLAMIN AÇILIMI VE İKİNCİL ANLAMLARI:

* “İyilik kapılarını açan, bütün anlaşmazlıkların nihai hakemliğini yapmak suretiyle mutlak adaleti gerçekleştiren, hak ile batılı birbirinden ayırıp durumu açıklığa kavuşturan, mazlumlara yardım edip Mü’min kullarına zafer veren” (Ragıb el-İsfahani): ‘Onlara (kafirlere) gökten bir kapı açsak da oraya çıkacak olsalardı: ‘Herhalde gözlerimiz bağlandı, belki de büyüye tutulduk!’ derlerdi.” (15/Hicr:14-15)

* “Fettah, hüküm verendir. ALLAH, verdiği hükümlerle kulları arasında kilitlenen sorunları ve hak ile batılın arasını açan, haklıyı yüceltip, haksızı alçaltandır. Bu, dünyada olabileceği gibi ahirette de olabilir.”(Halimi)

* “Gizli, açık her meselede hükmeden.”(Alusi)

* “Kapalı meselelerde Hakim olan.”(Beydavi)

* “İşlerin hakikatlerini bilen adil hakim: ‘De ki: ‘Rabbim hepimizi bir araya toplayacak, sonra aramızda adaletle hükmedecektir. O, Fettah’tır, Alim’dir.”(İbn Kesir)

* “Yaratılmışlardaki gizlilikleri ortaya çıkaran. Gizli olanı açık hale getiren. Hakkı batıldan, hidayeti sapıklıktan ayıran.”(Matüridi, Matüridi’de Esma-i Hüsna, 62)

* “Nimet ve azap kapılarını açan.”(SadreddinKonevi, Esma-i Hüsna Şerhi, 76)

* “Fettah’ın ilgi alanları üçtür.

1. Yokluk kilidini açıp, nesne ve olaylara varlık kazandırmak.

2. Bilinmeyeni, kelamı (Kur’an) ile açıklamak ve her müşkülü çözmek.

3. Rızık ve nasip kilitlerini açmak. Bu sonuncu tecelli, kıtlıktan sonra yağmur, fakirlikten sonra zenginlik vermek suretiyle maddi alanda olabileceği gibi üzüntüyü sevince, sapıklığı hidayete, isyanı itaate, günahkarlığı tevbeye, mağlubiyeti zafere ve cehaleti ilme çevirmek suretiyle manevi alanda da gerçekleşebilir.”(Ebu Bekir İbnü’l-Arabi)

* “Rabbimiz, Fettah ismiyle her şeye layık bir şekil açar. Fetih fiilinin tesiriyle sayısız tohumlar açılır bitki olur, yumurtalar kuş biçimi kazanır. İnsanı karanlık ana rahminde tek hücreden yaratır, ona kendine özgü bir şekil verir (…) Galaksiler, yıldızlar, gezegenler bir ‘fetih’ ile açılıp şimdiki şeklini almıştır.”(Ömer Sevinçgül, ALLAH, 75)

* “Manevi fethin çok önemli bir yönü de Nur Külliyatında şöyle nazara verilir: ‘Kainatın miftahı, anahtarı insanın elindedir. Alemin kapıları açık ise de manen kapalıdır. Cenab-ı Hak bütün o kapıları ve kenz-i mahfiyi (gizli hazine=ALLAH’ın İsimleri) açan ‘ene’ (benlik bilinci) namında bir miftahı insanın eline vermiştir.’ (Bediüzzaman Said Nursi, Mesnevi-i Nuriye)

Buna göre insan ruhu Fettah isminin en büyük tecellisine mazhardır. O ruha konulan ene, yani benlik, bir anahtar vazifesi görüyor. ALLAH, bu anahtarı kullanmasını bilen kullarına nice fenni keşiflerin yolunu açtığı gibi, esma-i ilahiyenin hazinelerini de açıyor.

İnsan, kendi ruhuna takılan ilim, irade, kudret gibi sıfatların her birini bir anahtar yaparak, kıyas yoluyla, ilahi isimlere ve sıfatlara ulaşır (…) ‘Mesela: ‘Ben şu evi nasıl yaptım ve düzenledim. Öyle de şu dünya hanesini birisi yapmış ve düzenlemiştir’ der.” (Sözler) (Alaaddin Başar, Esma-i Hüsna, 67))

TAMAMLAYICI BİLGİLER:

* Maddi ya da manevi bütün fetihler bu ismin tecellileridir. Örneğin İstanbul’un fethi…

 

PRATİK BOYUT:

* “ALLAH’ın Fettah olduğunu bilen bir insana yakışan, O’nun lütuf ve kereminin mutlaka geleceğini ummak, acele etmeyip ilahi hükmün yerini bulmasına hazır olarak beklemek ve O’nun hükmünde zaman açısından herhangi bir değişikliğin olmayacağını bilmektir.”(Kuşeyri, O’nun Güzel İsimleri, 74)

* İnsanların iç sıkıntılarının ruh bunalımlarının da açılıp yerini ferahlığın alması “Fettah” isminin tecellisi sayesindedir. Bu tür şikayetleri olanların “Ya Fettah ya ALLAH” zikrine devam etmeleri gerekir.

* Fettah isminin bilincine varmış olan Mü’min kul, ALLAH’ın hakkındaki hükmünü, ister lehinde, ister aleyhinde olsun kabul edebilmeli ve o hükmün gereğine boyun eğebilmelidir.

* Fettah isminin kendi üzerinde de tecelli edip ona ayna olmak isteyen ve maddi, manevi tıkanmalarını açmasını bekleyen Mü’min kul, zor durumda olan ve bir şekilde tıkanıp kalmış bulunan diğer Mü’minlere de el uzatıp, öncelikle Fettah isminin onlarda tecelli etmesi için araç olmalıdır.

* “Kendi rahmet ve cömertlik kapılarını sen kendine açacaksın! Senden daha zayıf olanlara yardım et ki senden daha güçlü olanların zulmünden güvende olasın. Düşmüşlere el uzat ki sen de düştüğün zaman sana yardım edilsin. Hepsinden önemlisi de kimseyi incitme, çünkü bir can incitmek rahmet ve ihsan kapılarını kilitleyen bir anahtardır.” (Tosun Bayrak, Esmaü’l-Hüsna, 70)

* “Fettah isminin insanlar üzerindeki tecellisi ise şudur: Derler ya; ALLAH bir kapıyı kaparsa diğerini açar. İnsan, kendi hatasından veya içtimai anormalliklerden, bazı felaketlere düştüğünde ALLAH, bu kulunun karşısına yeni imkanlar ve fırsatlar çıkarabilir. Birçok yetimin hayatı babalı çocuklarınkinden daha iyi duruma gelmiştir.”(Nureddin Ünal, Esma’ül Hüsna, 49)

* Kur’an, Fettah isminin tecelli edip, maddi ya da manevi her türlü sıkıntı ve zorluğun kaldırılmasını, kulların iman ve takva sahibi olmaları şartına bağlamaktadır: “O ülkelerin halkları iman edip, günahtan sakınsalardı, elbette onların üstüne gökten ve yerden nice bereket ve bolluk kapıları açardık.” (7/A’raf:96)

 

İLGİLİ HADİSLER:

* Hz. Muhammed (Ona Binler Selam) camiden içeri girerken: “ALLAH’ım! Bana rahmet kapılarını aç!” diye dua edilmesini tavsiye ederdi. (Müslim)